หลักสูตรวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิต

สร้างบัณฑิตให้มีความเป็นเลิศทางด้านงานวิจัย พร้อมทั้งนำความรู้ด้านสุขภาพจิตสมัยใหม่พัฒนาสังคมไทยอย่างยั่งยืน

ปัจจุบันสังคมไทยและสังคมโลกกำลังเผชิญกับวิกฤตการณ์ด้านสุขภาพจิตที่ทวีความซับซ้อนและรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งจากปัจจัยทางสังคม เศรษฐกิจ และการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีดิจิทัล ภาวะเหล่านี้ทำให้ความต้องการผู้เชี่ยวชาญระดับสูงที่สามารถสร้างองค์ความรู้และแก้ไขปัญหาสุขภาพจิตได้อย่างเป็นระบบมีสูงขึ้นอย่างมาก รวมทั้งมุ่งเน้นไปยังการป้องกัน บำบัด และฟื้นฟูส่งเสริมสุขภาพจิตให้กับสังคม โดยการบูรณาการเทคโนโลยีขั้นสูง เช่น ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการจัดการข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) ในการวิจัยและงานทางด้านสุขภาพจิต

นอกจากนี้ตลาดแรงงานในอนาคตยังมีความต้องการดุษฎีบัณฑิตที่เป็นผู้นำทางวิชาการด้านสุขภาพจิตอย่างแท้จริง ซึ่งไม่ใช่เพียงแค่ผู้มีความรู้แต่ต้องมีทักษะขั้นสูงในการออกแบบและดำเนินการวิจัยเชิงนวัตกรรม การบริหารจัดการข้อมูล (Data Analytics) และการสังเคราะห์องค์ความรู้ผ่าน Systematic Review and Meta-Analysis เพื่อสร้างข้อสรุปเชิงนโยบาย (Policy Brief) การปรับปรุงหลักสูตรจึงเป็นการยกระดับคุณภาพบุคลากรเพื่อรองรับความต้องการขององค์กรหลักทั้งภาครัฐและเอกชนที่ต้องการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน

การปรับปรุงหลักสูตรวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิตนี้ จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการตอบสนองต่อยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570) รวมทั้งสอดคล้องกับร่างแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 14 (พ.ศ. 2571-2575) ที่มุ่งเน้นการสร้างสรรค์สังคมที่มีคุณภาพ  การลงทุนพัฒนาทุนมนุษย์เพื่อยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ให้มีสุขภาพกายและใจที่ดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งการสนับสนุนนโยบายของกรมสุขภาพจิตที่เน้นการพัฒนาระบบบริการสุขภาพจิตแบบองค์รวมเพื่อรักษาความเป็นเลิศและให้สอดคล้องกับเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565 (กมอ. 65) หลักสูตรจึงได้รับการปรับปรุงครั้งสำคัญโดยมุ่งเน้นการยกระดับความสามารถด้านการวิจัยขั้นสูงผ่านการเพิ่มเติมรายวิชาเฉพาะทาง เช่น รายวิชาการจัดการข้อมูลในการวิจัยทางสุขภาพจิต และรายวิชาการวิเคราะห์อภิมาน รวมถึงการปรับปรุงเนื้อหาให้ทันสมัยเพื่อให้ครอบคลุมประเด็นสุขภาพจิตร่วมสมัย (Digital Mental Health) การปรับปรุงในครั้งนี้จึงทำให้หลักสูตรสามารถผลิตดุษฎีบัณฑิตที่มีศักยภาพสูง เป็นผู้นำทางวิชาการที่สร้างองค์ความรู้และตอบสนองต่อความต้องการของสังคมและประเทศได้อย่างแท้จริง

1. เพื่อพัฒนาบัณฑิตให้สามารถผลิตผลงานวิจัยด้านสุขภาพจิตที่ตีพิมพ์ในระดับนานาชาติได้
2. เพื่อพัฒนาบัณฑิตให้มีความสามารถในการสังเคราะห์องค์ความรู้จากสหสาขาวิชาเพื่อนำไปพัฒนาแนวคิดหรือองค์ความรู้ใหม่ด้านสุขภาพจิตที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากล
3. เพื่อพัฒนาบัณฑิตให้มีทักษะการประสานงานและการทำงานร่วมกับสหสาขาวิชาชีพด้านสุขภาพจิตได้
4. เพื่อพัฒนาบัณฑิตให้มีทักษะการสื่อสารองค์ความรู้ด้านสุขภาพจิตเพื่อการป้องกัน ฟื้นฟู และเสริมสร้างสุขภาวะของบุคคล ชุมชน และสังคม
5. เพื่อพัฒนาบัณฑิตให้มีคุณธรรมและจริยธรรมทางการวิจัย รวมถึงปฏิบัติตามข้อกำหนดของ จริยธรรมการวิจัยที่เกี่ยวข้องได้อย่างถูกต้อง

1. จำนวนหน่วยกิต ระยะเวลาการศึกษาและโครงสร้างหลักสูตร

1.1 จำนวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตร

แผน 1.1 จำนวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตร 48 หน่วยกิต
แผน 1.2 จำนวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตร 72 หน่วยกิต
แผน 2.1 จำนวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตร 48 หน่วยกิต
แผน 2.2 จำนวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตร 72 หน่วยกิต

1.2 ระยะเวลาการศึกษาตามแผนการศึกษา 

แผน 1.1 ระยะเวลาการศึกษา 3 ปี (ให้ศึกษาได้ไม่เกิน 6 ปี)
แผน 1.2 ระยะเวลาการศึกษา 4 ปี (ให้ศึกษาได้ไม่เกิน 8 ปี)
แผน 2.1 ระยะเวลาการศึกษา 3 ปี (ให้ศึกษาได้ไม่เกิน 6 ปี)
แผน 2.2 ระยะเวลาการศึกษา 4 ปี (ให้ศึกษาได้ไม่เกิน 8 ปี)

1.3 โครงสร้างหลักสูตร

จำนวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตร 48724872

นอกจากนี้นิสิตสามารถลงทะเบียนรายวิชา 3007894 สัมมนาวิทยานิพนธ์ระดับดุษฎีบัณฑิต (Doctoral Dissertation Seminar) ในทุกภาคการศึกษาจนกว่าจะสำเร็จการศึกษาตามที่หลักสูตรฯ กำหนด และสามารถเลือกเรียนรายวิชาต่างๆ ในระดับบัณฑิตศึกษาที่เกี่ยวข้องกับแนวทางการศึกษาที่ตนมุ่งเน้น เพื่อเสริมสร้างความรู้ โดยได้รับความเห็นชอบจากอาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ ซึ่งวิชาต่างๆ เหล่านี้อาจเป็นรายวิชาที่สอนในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หรือมหาวิทยาลัยอื่นๆ ทั้งในและต่างประเทศ ในกรณีที่นิสิตไม่สามารถดำเนินการได้ตามที่หลักสูตรกำหนด ให้เป็นอำนาจของคณะกรรมการบริหารหลักสูตรและคณะกรรมการบริหารคณะเป็นผู้พิจารณาวินิจฉัย

รายวิชาและหน่วยกิต (คำอธิบายรายวิชาอยู่ในภาคผนวก ง)

2.1 รายวิชาบังคับ

แผน 2.1 และ แผน 2.2 จำนวน 4 หน่วยกิต

2.2 รายวิชาเลือก

แผน 2.1 จำนวน 8 หน่วยกิตแผน 2.2 จำนวน 20 หน่วยกิต

2.3 วิทยานิพนธ์

 2.4 สัมมนาวิทยานิพนธ์ระดับดุษฎีบัณฑิต 

2.5 การสอบวัดคุณสมบัติ

แผนการศึกษา

แผน 1.1

แผน 1.2

แผน 2.1

แผน 2.2

การรับบุคคลเข้าศึกษา

ทั้งนิสิตไทยและนิสิตต่างชาติ

หลักสูตรปริญญาเอก 

• เป็นผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีหรือเทียบเท่าแพทยศาสตรบัณฑิต ทันตแพทย- ศาสตรบัณฑิต สัตวแพทยศาสตรบัณฑิต เภสัชศาสตรบัณฑิต พยาบาลศาสตรบัณฑิต และวิทยาศาสตร์สุขภาพและสาขาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง หรือมีผลการเรียนตามที่คณะกรรมการบริหารหลักสูตรกำหนด หรือสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทหรือเทียบเท่าสาขาวิชาสุขภาพจิต จิตวิทยา วิทยาศาสตร์สุขภาพ พยาบาลศาสตร์ สังคมศาสตร์ สังคมวิทยา มานุษยวิทยา และสาขาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องทั้งนี้ตามแผนการศึกษาที่หลักสูตรกำหนด
• มีผลการสอบภาษาต่างประเทศหรือเป็นไปตามเงื่อนไขตามเกณฑ์ที่มหาวิทยาลัยกำหนด
• คุณสมบัติอื่นที่หลักสูตรกำหนดโดยเป็นไปตามประกาศการรับสมัคร

หลักสูตรระดับปริญญาเอก 

แผน 1

• สอบผ่านภาษาต่างประเทศอย่างน้อย 1 ภาษา ได้แก่ ภาษาอังกฤษ
• สอบผ่านการสอบวัดคุณสมบัติ (Qualifying Examination) เพื่อเป็นผู้มีสิทธิ์ขอทำวิทยานิพนธ์
• เสนอวิทยานิพนธ์และสอบผ่านการสอบปากเปล่า โดยคณะกรรมการสอบวิทยานิพนธ์ที่สถาบันอุดมศึกษาแต่งตั้งโดยเป็นระบบเปิดให้ผู้สนใจเข้ารับฟังได้
• บรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับปริญญาเอก
• การเผยแพร่วิทยานิพนธ์
• หลักสูตรกลุ่มสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพและวิทยาศาสตร์กายภาพ ต้องได้รับการตีพิมพ์แผยแพร่หรืออย่างน้อยได้รับการยอมรับให้ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารระดับนานาชาติที่มีคุณภาพตามระเบียบหรือประกาศที่มหาวิทยาลัยกำหนด อย่างน้อย 2 เรื่อง หรือต้องได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่หรืออย่างน้อยได้รับการยอมรับให้ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารระดับนานาชาติที่มีคุณภาพตามระเบียบหรือประกาศที่มหาวิทยาลัยกำหนด อย่างน้อย 1 เรื่อง และเป็นผลงานนวัตกรรมหรือผลงานสร้างสรรค์ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ เชิงสังคมและเศรษฐกิจ อย่างน้อย 1 เรื่องหรือได้ รับสิทธิบัตร อย่างน้อย 1 สิทธิบัตรกรณีผลงานนวัตกรรมหรือผลงานสร้างสรรค์วิทยานิพนธ์ต้องได้รับการประเมินจากคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกในสาขาเดียวกันหรือเกี่ยวข้องอย่างน้อย 3 คน ที่เป็นผู้มีความรู้ความเชี่ยวชาญและประสบการณ์สูงเป็นที่ยอมรับ โดยได้รับความเห็นชอบจากสภาสถาบันอุดมศึกษา

แผน 2

• ศึกษารายวิชาครบถ้วนตามจำนวนหน่วยกิตที่กำหนดในหลักสูตร โดยต้องได้คะแนนเฉลี่ยไม่ต่ำกว่า 3.00 จากระบบ 4 ระดับคะแนนหรือเทียบเท่า
• สอบผ่านการสอบวัดคุณสมบัติ (Qualifying Examination) เพื่อเป็นผู้มีสิทธิขอทำวิทยานิพนธ์
• เสนอวิทยานิพนธ์และสอบผ่านการสอบปากเปล่า โดยคณะกรรมการสอบวิทยานิพนธ์ที่สถาบันอุดมศึกษาแต่งตั้งโดยเป็นระบบเปิดให้ผู้สนใจเข้ารับฟังได้
• บรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับปริญญาเอก
• การเผยแพร่วิทยานิพนธ์
• หลักสูตรกลุ่มสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพและวิทยาศาสตร์กายภาพต้องได้รับการตีพิมพ์แผยแพร่หรืออย่างน้อยได้รับการยอมรับให้ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารระดับนานาชาติที่มีคุณภาพตามระเบียบหรือประกาศที่มหาวิทยาลัยกำหนด อย่างน้อย 2 เรื่อง หรือต้องได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่หรืออย่างน้อยได้รับการยอมรับให้ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารระดับนานาชาติที่มีคุณภาพตามระเบียบหรือประกาศที่มหาวิทยาลัยกำหนด อย่างน้อย 1 เรื่อง และเป็นผลงานนวัตกรรมหรือผลงานสร้างสรรค์ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ เชิงสังคมและเศรษฐกิจ อย่างน้อย 1 เรื่องหรือได้ รบสิทธิบัตร อย่างน้อย 1 สิทธิบัตรกรณีผลงานนวัตกรรมหรือผลงานสร้างสรรค์วิทยานิพนธ์ต้องได้รับการประเมินจากคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกในสาขาเดียวกันหรือเกี่ยวข้องอย่างน้อย 3 คน ที่เป็นผู้มีความรู้ความเชี่ยวชาญและประสบการณ์สูงเป็นที่ยอมรับ โดยได้รับความเห็นชอบจากสภาสถาบันอุดมศึกษา