หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิต (สาขาวิชาจิตบำบัดความบำบัด และสาขาวิทยาการสารเสพติดและโรคทางจิตเวช)

สร้างบัณฑิตให้มีความรู้และทักษะด้านการประเมิน บำบัด และส่งเสริมสุขภาพจิต พร้อมประยุกต์องค์ความรู้ร่วมสมัยเพื่อพัฒนาสังคมไทยด้านสุขภาพจิต

หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิต มีบทบาทสำคัญในการผลิตบุคลากรที่มีความรู้ ความสามารถ และทักษะด้านสุขภาพจิต เพื่อรองรับความท้าทายในสังคมปัจจุบันที่มีความซับซ้อนมากขึ้น ทั้งด้านปัญหาสุขภาพจิต ความผิดปกติทางพฤติกรรม การเพิ่มขึ้นของผู้ใช้สารเสพติด รวมถึงความเปลี่ยนแปลงด้านเทคโนโลยีดิจิทัลที่ส่งผลต่อวิธีการให้บริการ การสื่อสาร และการดูแลรักษาผู้รับบริการในระบบสุขภาพยุคใหม่ หลักสูตรจึงมุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีความรู้เชิงลึกด้านทฤษฎีและการบำบัดรักษา สามารถสื่อสารและสร้างสัมพันธภาพเชิงบำบัดกับผู้รับบริการ ครอบครัว และชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ยึดมั่นในจรรยาบรรณและเคารพความหลากหลายทางวัฒนธรรม (PLO4) ทำงานร่วมกับทีมสหวิชาชีพด้านสุขภาพจิตได้อย่างเหมาะสม และมีทักษะการวิเคราะห์งานวิจัยเพื่อนำไปใช้พัฒนาการให้บริการอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้สามารถตอบสนองต่อปัญหาและความต้องการด้านสุขภาพจิตของประชาชนได้อย่างแท้จริง

หลักสูตรฯ ได้รับการปรับปรุงให้ทันสมัยเพื่อให้สอดคล้องกับบริบทสังคมที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทั้งประเด็นด้านสุขภาพจิตที่เพิ่มขึ้นในทุกช่วงวัย ความหลากหลายของรูปแบบปัญหาใหม่ๆ เช่น ภาวะเครียดจากสื่อดิจิทัล การเสพติดออนไลน์ ปัญหาอารมณ์และพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับการใช้เทคโนโลยี ตลอดจนสถานการณ์ผู้ใช้สารเสพติดที่มีความซับซ้อนมากขึ้น

นอกจากนี้ การปรับปรุงหลักสูตรหลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิต (พ.ศ.2570) ยังสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ด้านการพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัล ที่มุ่งเน้นการยกระดับศักยภาพบุคลากรให้สามารถใช้เทคโนโลยีในการจัดเก็บ วิเคราะห์ข้อมูล การสื่อสารกับผู้รับบริการ การให้ความรู้ด้านสุขภาพจิต และการค้นคว้าวิจัยเพื่อพัฒนารูปแบบการบำบัดรักษาให้มีประสิทธิภาพและตอบโจทย์การเปลี่ยนแปลงของสังคมร่วมสมัยได้อย่างยั่งยืน

1. เพื่อพัฒนาบัณฑิตให้มีความรู้ ความเข้าใจเชิงลึกด้านทฤษฎี กลไกการเกิดโรคจิตเวช และความผิดปกติจากการใช้สารเสพติด ตลอดจนหลักการวินิจฉัยและแนวทางการบำบัดรักษาตามมาตรฐานสากล สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานด้านสุขภาพจิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. เพื่อผลิตบัณฑิตที่สามารถประเมิน วางแผน และให้การบำบัดรายบุคคลด้วยเทคนิคจิตบำบัดความคิดและพฤติกรรมรวมถึงจิตบำบัดสำหรับผู้ใช้สารเสพติดได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ พร้อมสามารถประยุกต์องค์ความรู้ร่วมสมัยในการดูแลรักษาในบริบทจริง
3. เพื่อพัฒนาทักษะการสื่อสาร การสร้างสัมพันธภาพเชิงบำบัด และการให้ความรู้ด้านสุขภาพจิตแก่ผู้รับบริการ ครอบครัว และชุมชนได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ
4. เพื่อเสริมสร้างเจตคติ คุณธรรม และจรรยาบรรณวิชาชีพด้านสุขภาพจิต โดยตระหนักถึงความหลากหลายทางวัฒนธรรม เคารพในศักดิ์ศรีและสิทธิของผู้รับบริการ รวมถึงความรับผิดชอบต่อผลกระทบทางสังคม
5. เพื่อพัฒนาทักษะการทำงานร่วมกับทีมสหวิชาชีพด้านสุขภาพจิต สามารถประสานงาน วางแผนการดูแลรักษา และแก้ปัญหาร่วมกับบุคลากรทางการแพทย์ได้อย่างมีประสิทธิผล
6. เพื่อให้บัณฑิตมีความสามารถในการสืบค้น วิเคราะห์ และประเมินงานวิจัยด้านสุขภาพจิตและการบำบัดรักษา พร้อมนำผลการวิจัยไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาตนเองและการสร้างนวัตกรรมหรือรูปแบบบริการใหม่อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต

ความสอดคล้องของหลักสูตรกับทิศทางนโยบายและยุทธศาสตร์การพัฒนากำลังคนของประเทศ และตามพันธกิจหลักและยุทธศาสตร์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยที่สอดคล้องกับการจัดกลุ่มสถาบันอุดมศึกษาในกลุ่มพัฒนาการวิจัยระดับแนวหน้าของโลก

หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิต ได้รับการออกแบบให้สอดคล้องกับทิศทางการพัฒนากำลังคนของประเทศตาม ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี และ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 ที่ให้ความสำคัญกับการพัฒนาศักยภาพทรัพยากรมนุษย์และคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยเฉพาะด้านสุขภาพจิตซึ่งมีความสำคัญต่อความมั่นคงทางสังคมและเศรษฐกิจ หลักสูตรยังตอบสนองนโยบายด้านอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (พ.ศ. 2563–2570) ที่มุ่งผลิตกำลังคนคุณภาพสูงและยกระดับความเชี่ยวชาญเฉพาะทางเพื่อรองรับความท้าทายใหม่ของประเทศในสังคมยุคเปลี่ยนผ่านอย่างรวดเร็ว

ในการปรับปรุงหลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิต (พ.ศ.2570) ตามเกณฑ์ กมอ.65 หลักสูตรได้บูรณาการองค์ความรู้ด้านสุขภาพจิตเข้ากับทักษะจำเป็นแห่งอนาคตตามกรอบ World Economic Forum เช่น การคิดวิเคราะห์เชิงซับซ้อน ความฉลาดทางอารมณ์ การทำงานร่วมกับสหสาขาวิชาชีพ และการใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์เพื่อการตัดสินใจ นอกจากนี้ยังสอดคล้องกับหลักการของ SDGs โดยเฉพาะเป้าหมายด้านสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี (SDG 3) และเป้าหมายด้านการศึกษาที่มีคุณภาพ (SDG 4) ซึ่งมุ่งสร้างบุคลากรที่สามารถสนับสนุนระบบสุขภาพจิตของประเทศให้แข็งแรงอย่างยั่งยืน

นอกจากนี้ หลักสูตรฯ ยังมีความเชื่อมโยงกับพันธกิจและยุทธศาสตร์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในการก้าวสู่มหาวิทยาลัยวิจัยระดับแนวหน้าของโลก ผ่านการผลิตบัณฑิตที่มีสมรรถนะสูงทางวิชาการและวิชาชีพ เพื่อให้มีความสอดคล้องกับการจัดกลุ่มสถาบันอุดมศึกษาที่มุ่งเน้นการวิจัยและนวัตกรรมเชิงลึกทางสุขภาพจิต บัณฑิตที่สำเร็จการศึกษาจากหลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิต นั้น จึงมีความรู้เชิงทฤษฎีและปฏิบัติด้านจิตบำบัดความคิดและพฤติกรรม หรือวิทยาการสารเสพจิตและโรคทางจิตเวช พร้อมทั้งมีทักษะการประเมิน บำบัด และส่งเสริมสุขภาพจิตตามมาตรฐานสากล และสามารถรับมือปัญหาสุขภาพจิตที่ซับซ้อนของสังคมยุคใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพและรับผิดชอบต่อสังคม

1. จำนวนหน่วยกิต ระยะเวลาการศึกษาและโครงสร้างหลักสูตร

1.1 จำนวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตร
24 หน่วยกิต 

1.2 ระยะเวลาการศึกษาตามแผนการศึกษา
ระยะเวลาการศึกษา 1 ปี

1.3 โครงสร้างหลักสูตร
จำนวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตร จำนวน 24 หน่วยกิต
จำนวนหน่วยกิตรายวิชาเรียน จำนวน 24 หน่วยกิต
รายวิชาบังคับร่วม จำนวน 2 หน่วยกิต
รายวิชาบังคับเฉพาะแขนงวิชา จำนวน 22 หน่วยกิต

นอกจากนี้นิสิตสามารถลงทะเบียนรายวิชาต่างๆ ในระดับบัณฑิตศึกษาที่เกี่ยวข้องกับแนวทางการศึกษาที่ตนมุ่งเน้น เพื่อเสริมสร้างความรู้ โดยได้รับความเห็นชอบจากอาจารย์ที่ปรึกษา ซึ่งวิชาต่างๆ เหล่านี้อาจเป็นรายวิชาที่สอนในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หรือมหาวิทยาลัยอื่นๆ ทั้งในและต่างประเทศ ในกรณีที่นิสิตไม่สามารถดำเนินการได้ตามที่หลักสูตรกำหนด ให้เป็นอำนาจของคณะกรรมการบริหารหลักสูตรและคณะกรรมการบริหารคณะเป็นผู้พิจารณาวินิจฉัย

2. รายวิชาและหน่วยกิต (คำอธิบายรายวิชาอยู่ในภาคผนวก ง)

2.1 หมวดวิชาศึกษาทั่วไป
0 หน่วยกิต

2.2 หมวดวิชาเฉพาะ

2.2.1 รายวิชาบังคับร่วม 2 หน่วยกิต

2.2.2 รายวิชาบังคับเฉพาะแขนงวิชา 16 หน่วยกิต

แขนงวิชา จิตบำบัดความคิดและพฤติกรรม (Cognitive Behavioral Therapy)

แขนงวิชา วิทยาการสารเสพติดและโรคทางจิตเวช (Substance Dependence and Psychiatric Disorders) 

*รายวิชาเปิดใหม่

2.2.3 รายวิชาเลือก 0 หน่วยกิต

2.3 หมวดวิชาเลือกเสรี 0 หน่วยกิต

2.4  วิทยานิพนธ์ 0 หน่วยกิต

3. แผนการศึกษา

แขนงวิชาจิตบำบัดความคิดและพฤติกรรม

แขนงวิชาวิทยาการสารเสพติดและโรคทางจิตเวช

หลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา

• หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิต 
• เป็นผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีหรือเทียบเท่าสูงกว่าในสาขาซึ่งเกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์การแพทย์ การพยาบาล จิตวิทยา สุขภาพจิต สังคมสงเคราะห์ ศิลปศาสตร์ หรือสาขาอื่นๆ ตามความเหมาะสม
• คุณสมบัติอื่นที่หลักสูตรกำหนดโดยเป็นไปตามประกาศการรับสมัคร

• ศึกษารายวิชาครบถ้วนตามจำนวนหน่วยกิตที่กำหนดในหลักสูตร โดยต้องได้คะแนนเฉลี่ย
  ไม่ต่ำกว่า 3.00 จากระบบ 4 ระดับคะแนนหรือเทียบเท่า
• บรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับประกาศนียบัตรบัณฑิต และหลักสูตรระดับประกาศนียบัตรบัณฑิตชั้นสูง