หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิต (ภาคปกติ ภาคนอกเวลาราชการ และหลักสูตร ป.โท ควบข้ามระดับ)

ปรัชญาของหลักสูตร

01

สร้างบัณฑิตให้คิดและวิจัย พร้อมทั้งนำความรู้ไปพัฒนาสังคมไทยด้านสุขภาพจิต

ความสำคัญของหลักสูตร

02

หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิต มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนากำลังคนด้านสุขภาพจิตให้มีสมรรถนะสูง สามารถตอบสนองต่อปัญหาสุขภาพจิตที่ทวีความซับซ้อนในสังคมยุคปัจจุบัน หลักสูตรมุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีความสามารถในการสร้างสรรค์งานและกิจกรรมด้านการส่งเสริม ป้องกัน บำบัด และฟื้นฟูสุขภาพจิตอย่างเป็นระบบ พร้อมทั้งเสริมสร้างศักยภาพด้านการวิจัย เพื่อผลิตผลงานทางวิชาการที่มีคุณค่าและสามารถเผยแพร่ในระดับชาติและนานาชาติ  ตลอดจนปลูกฝังความรับผิดชอบต่อสังคม ความตระหนักรู้ด้านจริยธรรมการวิจัย และการเคารพความหลากหลายทางสังคมและวัฒนธรรม 

ในบริบทของโลกยุคดิจิทัลและการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยี ปัญหาสุขภาพจิตมีรูปแบบที่หลากหลายและซับซ้อนมากยิ่งขึ้น ทั้งจากแรงกดดันทางเศรษฐกิจ สังคม และอิทธิพลของสื่อดิจิทัล ทำให้ระบบการผลิตบัณฑิตจำเป็นต้องปรับตัวให้เท่าทันต่อบริบทดังกล่าว ประกอบกับแนวทางการพัฒนาประเทศตามยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (2561–2580) ที่ให้ความสำคัญกับการพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัลและนวัตกรรม หลักสูตรจึงได้รับการปรับปรุงเพื่อบูรณาการองค์ความรู้ด้านสุขภาพจิตเข้ากับเทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น ระบบสารสนเทศสุขภาพ การวิเคราะห์ข้อมูล และการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ เพื่อยกระดับสมรรถนะของผู้เรียนให้สอดคล้องกับความต้องการของประเทศ

การปรับปรุงหลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิต (ปรับปรุง พ.ศ.2570) ในครั้งนี้มุ่งเน้นการผลิตบัณฑิตที่มีศักยภาพรอบด้าน ทั้งความรู้เชิงวิชาการ ทักษะการปฏิบัติงานจริง และคุณลักษณะด้านจริยธรรมและความเป็นมืออาชีพ ผู้สำเร็จการศึกษาจะมีความสามารถในการดำเนินงานด้านการส่งเสริม ป้องกัน บำบัด และฟื้นฟูสุขภาพจิตอย่างสร้างสรรค์ สามารถผลิตงานวิจัยที่มีคุณภาพและเผยแพร่ในระดับชาติและนานาชาติ และแสดงพฤติกรรมที่สะท้อนถึงความรับผิดชอบต่อสังคม เคารพความหลากหลาย และจริยธรรมทางวิชาชีพ รวมถึงมีทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต การสื่อสาร การทำงานเป็นทีม ภาวะผู้นำ และการใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสม เพื่อให้สามารถปรับตัวและสร้างคุณค่าให้กับระบบสุขภาพและสังคมไทยได้อย่างยั่งยืน

วัตถุประสงค์ของหลักสูตร

03
  1. เพื่อให้บัณฑิตมีความรู้เชิงลึกและทักษะเชิงวิชาชีพด้านสุขภาพจิต สามารถออกแบบ พัฒนา และดำเนินงานด้านการส่งเสริม ป้องกัน บำบัด และฟื้นฟูสุขภาพจิตอย่างสร้างสรรค์
  2. เพื่อพัฒนาสมรรถนะด้านการวิจัย สามารถผลิตผลงานวิจัยทางสุขภาพจิตที่มีคุณภาพตามมาตรฐานวิชาการและจริยธรรมการวิจัย และสามารถเผยแพร่ผลงานในระดับชาติหรือนานาชาติ
  3. เพื่อส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคม เคารพความหลากหลายทางสังคมและวัฒนธรรม มีคุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณในการปฏิบัติงานและการวิจัยด้านสุขภาพจิต
  4. เพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต การสื่อสาร การทำงานเป็นทีมและ/หรือภาวะผู้นำ การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและปัญญาประดิษฐ์ในการดำเนินงานด้านสุขภาพจิต 

ความสอดคล้องของหลักสูตรกับทิศทางนโยบายและยุทธศาสตร์การพัฒนากำลังคนของประเทศและตามพันธกิจหลักและยุทธศาสตร์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยที่สอดคล้องกับการจัดกลุ่มสถาบันอุดมศึกษาในกลุ่มพัฒนาการวิจัยระดับแนวหน้าของโลก

หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสุขภาพจิต (หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2570) ได้รับการพัฒนาโดยคำนึงถึงทิศทางการพัฒนากำลังคนของประเทศในทุกระดับ ทั้งระดับชาติและระดับอุดมศึกษา โดยมีความสอดคล้องกับ ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580) ที่มุ่งเน้นการเสริมสร้างและพัฒนาศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ การลดความเหลื่อมล้ำ และการสร้างสังคมคุณภาพ หลักสูตรมุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีสมรรถนะสูงด้านสุขภาพจิต สามารถทำงานเชิงรุกด้านการส่งเสริม ป้องกัน บำบัด และฟื้นฟูสุขภาพจิต ตลอดจนการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและนวัตกรรมในการดูแลสุขภาพจิตของประชาชน ซึ่งสอดคล้องกับ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570) ที่ให้ความสำคัญกับการสร้างสังคมคุณภาพ การพัฒนาคนตลอดช่วงชีวิต และการยกระดับระบบบริการสุขภาพ

ในระดับนโยบายการอุดมศึกษา หลักสูตรมีความสอดคล้องกับ นโยบายและยุทธศาสตร์การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2563–2570 ที่มุ่งเน้นการพัฒนากำลังคนสมรรถนะสูง การสร้างงานวิจัยและนวัตกรรมที่มีผลกระทบสูง และการใช้ประโยชน์จากผลงานวิจัยเพื่อพัฒนาประเทศ หลักสูตรเน้นการพัฒนาศักยภาพด้านการวิจัยทางสุขภาพจิต การผลิตผลงานวิชาการที่สามารถเผยแพร่ในระดับชาติและนานาชาติ การบูรณาการศาสตร์ด้านสุขภาพจิตกับวิทยาศาสตร์ข้อมูล เทคโนโลยีดิจิทัล และปัญญาประดิษฐ์ ตลอดจนการสร้างเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการทั้งในและต่างประเทศ นอกจากนี้ หลักสูตรยังยึดโยงกับ เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) โดยเฉพาะเป้าหมายที่ 3 (สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี) เป้าหมายที่ 4 (การศึกษาที่มีคุณภาพ) เป้าหมายที่ 9 (อุตสาหกรรม นวัตกรรม และโครงสร้างพื้นฐาน) และเป้าหมายที่ 10 (ลดความเหลื่อมล้ำ)

ในระดับสถาบัน หลักสูตรได้รับการออกแบบให้สอดคล้องกับ พันธกิจหลักและยุทธศาสตร์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่มุ่งสู่การเป็นมหาวิทยาลัยวิจัยระดับโลก การผลิตบัณฑิตที่มีคุณธรรม ความรับผิดชอบต่อสังคม และมีความเป็นผู้นำทางวิชาการ ภายใต้การจัดกลุ่มสถาบันอุดมศึกษาใน กลุ่มพัฒนาการวิจัยระดับแนวหน้าของโลก หลักสูตรจึงเน้นการพัฒนาสมรรถนะด้านการวิจัยขั้นสูง การสร้างองค์ความรู้ใหม่ทางสุขภาพจิต การตีพิมพ์ในวารสารระดับนานาชาติ และการมีส่วนร่วมในเครือข่ายวิจัยระดับนานาชาติ ควบคู่กับการพัฒนาทักษะแห่งอนาคตตามกรอบ World Economic Forum เช่น การคิดเชิงวิเคราะห์ (Analytical thinking) การคิดเชิงวิพากษ์ การแก้ปัญหาที่ซับซ้อน ความฉลาดทางอารมณ์ การทำงานเป็นทีม ภาวะผู้นำ และการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์อย่างมีความรับผิดชอบ เพื่อให้บัณฑิตสามารถแข่งขันและสร้างคุณค่าในระดับโลกได้อย่างยั่งยืน

ผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวัง

04
เมื่อสิ้นสุดการศึกษาของหลักสูตร ผู้เรียนจะได้รับผลลัพธ์การเรียนรู้ ดังนี้ มาตรฐาน
คุณวุฒิระดับปริญญาโท (TQF)
ความรู้ ทักษะ คุณธรรม
จริยธรรม
ลักษณะ
บุคคล
1. PLO1. สร้างสรรค์งานหรือกิจกรรมด้านการส่งเสริม
ป้องกัน บำบัดและฟื้นฟูสุขภาพจิต
2. PLO2. ผลิตงานวิจัยทางสุขภาพจิตที่เผยแพร่ใน
ระดับชาติหรือนานาชาติ
3. PLO3. แสดงพฤติกรรมที่มีความรับผิดชอบต่อสังคม ตระหนักรู้ และมีจริยธรรมในการทำวิจัย เคารพความหลากหลายทางสังคมและวัฒนธรรม (ถ้ามี)
4. PLO4. แสดงพฤติกรรมทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต (การสื่อสาร การทำงานเป็นทีม และ/หรือผู้นำทีม และ/หรือการใช้ปัญญาประดิษฐ์) ในงานหรือกิจกรรมทางสุขภาพจิต

โครงสร้างของหลักสูตร รายวิชาและหน่วยกิต

05

1. จำนวนหน่วยกิต ระยะเวลาการศึกษาและโครงสร้างหลักสูตร

1.1 จำนวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตร

แผน ก แบบ ก1 จำนวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตร 36 หน่วยกิต
แผน ก แบบ ก2 จำนวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตร 36 หน่วยกิต  

1.2 ระยะเวลาการศึกษาตามแผนการศึกษา 

แผน ก แบบ ก1 และแผน ก แบบ ก2 ระยะเวลาการศึกษา 2 ปี (ให้ศึกษาได้ไม่เกิน 4 ปี)

แผน ก แบบ ก1 แผน ก แบบ ก2
จำนวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตร 36 36
จำนวนหน่วยกิตรายวิชาเรียน 24
         รายวิชาบังคับ 15
         รายวิชาเลือก 9
จำนวนหน่วยกิตวิทยานิพนธ์ 36 12

นอกจากนี้นิสิตสามารถลงทะเบียนรายวิชาต่างๆ ในระดับบัณฑิตศึกษาที่เกี่ยวข้องกับแนวทางการศึกษาที่ตนมุ่งเน้น เพื่อเสริมสร้างความรู้ โดยได้รับความเห็นชอบจากอาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ ซึ่งวิชาต่างๆ เหล่านี้อาจเป็นรายวิชาที่สอนในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หรือมหาวิทยาลัยอื่นๆ ทั้งในและต่างประเทศ ในกรณีที่นิสิตไม่สามารถดำเนินการได้ตามที่หลักสูตรกำหนด ให้เป็นอำนาจของคณะกรรมการบริหารหลักสูตรและคณะกรรมการบริหารคณะเป็นผู้พิจารณาวินิจฉัย

2.  รายวิชาและหน่วยกิต (คำอธิบายรายวิชาอยู่ในภาคผนวก ง)

2.1 หมวดวิชาเฉพาะ

2.1.1 รายวิชาบังคับ

แผน ก แบบ ก1 จำนวน 15 หน่วยกิต

3007756 พฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์
Applied Behavioral Science
1(1-0-3)
3007761 การวิจัยทางสุขภาพจิตเบื้องต้น
Introduction to Mental Health Research
2(2-0-6)
3007763 การวิจัยทางสุขภาพจิตประยุกต์
Applied Mental Health Research
1(1-0-3)
3007765 ปัจจัยทางสังคมและวัฒนธรรมกับสุขภาพ
Social and Cultural Factors and Health
1(1-0-3)
3007766 ทักษะการสัมภาษณ์และการให้คำปรึกษา
Interviewing and Counseling Skill
2(1-3-4)
3007767 จิตเวชศาสตร์คลินิก
Clinical Psychiatry
3(2-3-7)
3007768 บุคลิกภาพและวงจรชีวิต
Personality and Life Cycle
1(1-0-3)
3007769 กุมารจิตเวชศาสตร์คลินิก
Clinical Child Psychiatry
3(2-3-7)
3007772 จิตบำบัดเบื้องต้น
Basic Psychotherapy
1(1-0-3)

2.1.2 รายวิชาเลือก

แผน ก แบบ ก2 จำนวน 9 หน่วยกิต

3007722 การป้องกันและบำบัดผู้ติดยาเสพติด
Prevention and Management for Drug Abusers
2(1-3-4)
3007739 จิตบำบัดแนวมนุษย์นิยม 
Humanistic Psychotherapy
1(1-0-3)
3007743 จิตบำบัดสัมพันธภาพระหว่างบุคคล 
Interpersonal Psychotherapy
2(1-3-4)
3007771 สุขภาพจิตชุมชน
Community Mental Health
2(1-3-4)
3007773 การเขียนบทความวิจัยทางจิตเวชศาสตร์เพื่อตีพิมพ์
Writing Psychiatry Research Papers for Publication
1(1-0-3)
3007774 จิตวิทยาคลินิกประยุกต์ 
Applied  Clinical  Psychology
2(1-2-5)
3007775 สุขภาพจิตในผู้หญิง 
Women’s Mental Health 
2(2-0-6)
3007776 การพัฒนาตนเอง 
Self-Development
2(1-3-4)
3007777 สุขภาพจิตผู้สูงวัย 
Mental Health of the Elderly
1(1-0-3)
3007778 ปฏิบัติการดูแลสุขภาพจิตผู้สูงอายุ
Practice in Mental Health Care for the Elderly
2(1-3-4)
3007779 โครงการส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุ
Project for Mental Health Promotion  for the Elderly
2(1-3-4)
3007780 สุขภาพจิตกับการนอนหลับ 
Sleep and Mental Health
2(2-0-6)
3007781 การปรึกษาเชิงจิตวิทยา และกลุ่มจิตบำบัด 
Practice of Counseling and Group Therapy
2(1-3-4)
3007782 การให้คำปรึกษาจิตเวชเด็กในโรงเรียน 
School Mental Health Consultation
1(0-3-1)
3007783 ประสาทศาสตร์สำหรับนักสุขภาพจิต 
Neuroscience  for  Mental Health  Professional
1(1-0-3)
3007784 ศิลปะบำบัด
Art Therapy
1(1-0-3)
3007786 สุขภาพจิตทางเพศ
Sex and Gender Mental Health
1(1-0-3)
3007787 เศรษฐศาสตร์สุขภาพจิต 
Mental Health Economics
1(1-0-3)
3007788 การให้คำปรึกษาทางสถิติเพื่อใช้ในการวิจัยทางสุขภาพจิต
Biostatistics Consultations for Mental Health Research
1(1-0-3)

2.2 วิทยานิพนธ์

3007816 วิทยานิพนธ์ (แผน ก แบบ ก1)
Thesis
36 (0-144-0)
3007811 วิทยานิพนธ์ (แผน ก แบบ ก2)
Thesis
12 (0-48-0)

แผนการศึกษา

แผน ก แบบ ก 1

ปีที่ 1 ภาคการศึกษาต้น หน่วยกิต
3007816 วิทยานิพนธ์ 9
รวม 9
ปีที่ 1 ภาคการศึกษาปลาย หน่วยกิต
3007816 วิทยานิพนธ์ 9
รวม 9
ปีที่ 2 ภาคการศึกษาต้น หน่วยกิต
3007816 วิทยานิพนธ์ 9
รวม 9
ปีที่ 2 ภาคการศึกษาปลาย หน่วยกิต
3007816 วิทยานิพนธ์ 9
รวม 9
รวมตลอดหลักสูตร 36

 แผน ก แบบ ก 2

ปีที่ 1 ภาคการศึกษาต้น หน่วยกิต
3007756 พฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์ 1
3007761 การวิจัยทางสุขภาพจิตเบื้องต้น 2
3007765 ปัจจัยทางสังคมและวัฒนธรรมกับสุขภาพ 1
3007766 ทักษะการสัมภาษณ์และการให้คำปรึกษา 2
3007768 บุคลิกภาพและวงจรชีวิต 1
รวม 7
ปีที่ 1 ภาคการศึกษาปลาย หน่วยกิต
3007763 การวิจัยทางสุขภาพจิตประยุกต์ 1
3007767 จิตเวชศาสตร์คลินิก 3
3007769 กุมารจิตเวชศาสตร์คลินิก 3
3007772 จิตบำบัดเบื้องต้น 1
รวม 8
ปีที่ 2 ภาคการศึกษาต้น หน่วยกิต
3007811 วิทยานิพนธ์ 6
XXXXXXX รายวิชาเลือก 5
รวม 11
ปีที่ 2 ภาคการศึกษาปลาย หน่วยกิต
3007811 วิทยานิพนธ์ 6
XXXXXXX รายวิชาเลือก 4
รวม 10
รวมตลอดหลักสูตร 36

คุณสมบัติของผู้เข้าศึกษา

06

หลักสูตรปริญญาโท 

แผน ก แบบ ก1

  • นิสิตที่กำลังศึกษาในหลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิต คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งมีหน่วยกิตสะสมไม่น้อยกว่า 120 หน่วยกิต
  • มีผลการทดสอบภาษาอังกฤษตามเกณฑ์ที่มหาวิทยาลัยกำหนด
  • คุณสมบัติอื่นๆ ที่หลักสูตรกำหนดโดยเป็นไปตามประกาศการรับสมัคร จะประกาศให้ทราบเป็นปีๆ ไป หรือคณะกรรมการบริหารหลักสูตรฯ พิจารณาแล้วเห็นสมควรให้มีสิทธิ์สมัครเข้าศึกษาได้

แผน ก แบบ ก2

  • สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาจิตวิทยาวิทยาศาสตร์สุขภาพ พยาบาลศาสตร์ สังคมศาสตร์ สังคมวิทยา  มานุษยวิทยา และสาขาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
  • มีผลการทดสอบภาษาอังกฤษตามเกณฑ์ที่มหาวิทยาลัยกำหนด
  • คุณสมบัติอื่นๆ เป็นไปตามประกาศซึ่งบัณฑิตวิทยาลัยจะประกาศให้ทราบเป็นปีๆ ไป หรือคณะกรรมการบริหารหลักสูตรฯ พิจารณาแล้วเห็นสมควรให้มีสิทธิ์สมัครเข้าศึกษาได้

เกณฑ์การสำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร

07

หลักสูตรระดับปริญญาโท

แผน 1 แบบวิชาการ 

  • ศึกษารายวิชาครบถ้วนตามที่กำหนดในหลักสูตร (ถ้ามี) โดยจะต้องได้ระดับคะแนนเฉลี่ยไม่ต่ำกว่า 3.00 จากระบบ 4 ระดับคะแนนหรือเทียบเท่า
  • สอบผ่านภาษาต่างประเทศอย่างน้อย 1 ภาษา ได้แก่ ภาษาอังกฤษ
  • เสนอวิทยานิพนธ์และสอบผ่านการสอบปากเปล่าขั้นสุดท้าย การสอบปากเปล่าให้ดำเนินการโดยคณะกรรมการสอบวิทยานิพนธ์ที่สถาบันอุดมศึกษาแต่งตั้งโดยเป็นระบบเปิดให้ผู้สนใจเข้ารับฟังได้
  • การเผยแพร่วิทยานิพนธ์ ผลงานวิทยานิพนธ์หรือส่วนหนึ่งของวิทยานิพนธ์ต้องได้รับการตีพิมพ์ หรืออย่างน้อยได้รับการเผยแพร่ในรูปแบบบทความ หรือนวัตกรรม หรือสิ่งประดิษฐ์ หรือผลงานทางวิชาการอื่น ซึ่งสามารถสืบค้นได้ตามที่สภาสถาบันอุดมศึกษากำหนด
  • บรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับปริญญาโท